AMMEHOELA NR 3 Het overmatige gebruik van M&M

Modellekes en Methodiekjes

Waarom ben ik toch zo tegen modellen en methodiekjes op het gebied van management en coaching? Ze zijn toch meestal knap bedacht en praktisch. En, zoals mijn nieuwe netwerkcontact @mariongeisler zei: “Waarom doe je zo moeilijk? Je gebruikt een theorie of een modelletje toch alleen als je het nodig hebt? Voor je klant? En dan kan je het toch weer gewoon aan de kant schuiven? Nou dan!”

Toch blijft het sluimeren, knagen, sudderen, etteren. Maar echt tot iets concreet komen erover, lukt niet echt. De modellen en theorieën zijn zo, zo… verstandig! Goed over nagedacht! Mijn meest gewaardeerde collega’s gebruiken ze! En ook andere verstandige mensen die het kunnen weten. En dan verschijnt er een artikel op managementsite. waarin staat dat helemaal nooit is aangetoond dat die modellen succesvol zijn, dat ze werken. “Wat voor managementmodellen geldt, geldt vast dubbel&dwars voor coachmodellen”, denk ik meteen. En dus…..
Dus wat? Bewijst 1 artikeltje op een vooraanstaande site, geschreven door mensen met naam, dat mijn gut feeling juist was? En: gebruik ik zelf dan geen modellen? Hoe zit het eigenlijk?

Een gebruiker? Moi?
Eerst maar eens mezelf tegen het licht houden. Ja, ik ben een M&M-gebruiker. Ik ben universitair opgeleid en heb er daarna nog wel eens wat bij geleerd. Veel modellen ook. Bij het begeleiden van groepen gebruik ik graag Belbin, metaprofielanalyse,groepsdynamische inzichten, en inzichten uit action type coaching en positive coaching. Bij het begeleiden van individuen overigens ook. De logische niveaus van Bateson gebruik ik eigenlijk altijd wel ergens.

Ik begin echter met luisteren, invoelen, een beeld vormen van de vraagstukken die er zijn. (Ook daar zitten M&Ms achter; het nlp-concept ‘wereldmodel’ dat weer zijn oorsprong vindt in de semantiek en de ontwikkelingspsychologie, onder andere). En dan? Dan vertel ik zo duidelijk mogelijk terug wat ik gehoord, heb, wat ik zag, wat ik zie. En ik stel nog meer vragen. En als ik denk dat het handig is iemand te bevragen op zijn of haar manier van leren, dan heb ik natuurlijk de leerstijlen van Kolb en de leervoorkeuren van Ruijter in mijn achterhoofd en de ontwikkelingspsychologie van Piaget en de leerspiraal van Petzold.

Mijn werk is bezig zijn met mensen, niet met modellen

Ik check bewust en onbewust of er sprake is van een alignment en vraag door als ik merk dat dat nog niet het geval is. Ik stel, gebruikmakend van Jung vast of er sprake is van te sterke vormen van intro- of extraversie en wat er wel of niet nog zit in het collectieve onbewuste; ik let (op een haptonomische manier) op de nonverbaliteit van mijn gesprekspartners en schrijf daar dingen over op. Kortom: ik zet mijn hele kennis en ervaringsmodel in om de klant zo goed mogelijk van dienst te zijn; en daarin gebruik ik misschien wel tientallen modellen en methodieken. Ik ben dus eigenlijk wel een heel hard meehuilende wolf in het bos van M&M. Maar toch, maar toch….

Dus: niet lullen maar poetsen?
Ik ben, als ik met mensen aan het werk ben, niet bezig met modellen; ik ben bezig met mensen. En dàt is wat me zo tegenstaat aan al dat gedweep met theorietjes en modellen; het gaat niet over mensen, het is geen mensenwerk, het is bedacht. Bovendien lees ik of beleef ik (tijdens een cursus of een workshop ofzo) vrijwel alleen maar ongenuanceerd gedoe over zo’n model. Appreciative inquiry als enig organsiatieveranderingsmodel; mindfulness als Haarlemmerolie voor àlle ontwikkelvraagstukken; empowerment als de unieke manier om mensen over zichzelf te leren beschikken; ga zo maar door. En als je dan ook nog eens in ogenschouw neemt dat al die modellen ongeveer evenveel effect sorteren….

Ik ben er wel uit, geloof ik. Mijn aversie zit in het onpersoonlijke en het bedachte van modellen. En het kritiekloze gedweep en de pretenties van mijn collega’s en cursusgevers. Daarbij gevoegd de WETENSCHAP dat die modellen geen bewezen en zeker geen unieke werking hebben. Het gaat dus bij mij, zo blijkt maar weer, om het contact, het verbinden, het meevliegen zonder parachute en zonder pretenties. Ofwel: gewoon doen. Mijn goede vriend, de @nlMpcoach zal er blij mee zijn.